standard Indonezja – partner trudny, ale perspektywiczny

Obroty handlowe między Polską a Indonezją systematycznie rosną. Wielkość terytorium, liczba ludności, potencjał ekonomiczny, olbrzymie zasoby surowców naturalnych oraz strategiczne położenie Indonezji, stanowią perspektywiczny i ważny obszar dla naszych kontaktów gospodarczych.

W pierwszych jedenastu miesiącach 2014 r. wartość polskiej wymiany handlowej wyniosła prawie 876 mln dolarów. Według wstępnych danych GUS, polski eksport do Indonezji w tym okresie osiągnął ponad 143 mln dolarów; import – ponad 732 mln dolarów. W 2013 roku Indonezja została w polskich statystykach sklasyfikowana na 65 pozycji pod względem wartości polskiego eksportu i na 34 pod względem wielkości importu z poszczególnych krajów.

Plan Przyspieszenia i Rozwoju Gospodarczego Republiki Indonezji zaprezentowany przez rząd na lata 2011-2025, a także zaplanowane w jego ramach projekty, to również możliwości dla polskich inwestorów oraz eksporterów urządzeń, technologii czy usług – powiedział min. Piechociński podczas spotkania z nowym ambasadorem Indonezji w Polsce, Peterem F. Gonthą. Rozmowy odbyły się 29 stycznia 2015 r. w Ministerstwie Gospodarki.

 

Obszary współpracy

Indonezja znajduje się na ścieżce szybkiego wzrostu gospodarczego, co powoduje gwałtownie rosnący import do tego kraju. Nie bez znaczenia jest też ogromny rynek zbytu z wciąż rosnącą klasą średnią szacowaną w chwili obecnej na ponad 35 mln osób. Z punktu widzenia polskich producentów i eksporterów najbardziej interesującymi obszarami potencjalnej współpracy mogą być:

  • górnictwo odkrywkowe i głębinowe węgla kamiennego – dostawy urządzeń dla górnictwa odkrywkowego i głębinowego, które powinno się intensywnie rozwijać w najbliższych latach, w miarę wyczerpywania się łatwo dostępnych złóż odkrywkowych;
  • wyposażenie, technologie, rozwiązania dla wojska, policji, straży pożarnej, służb ratowniczych;
  • wydobycie ropy i gazu – urządzenia, technologie, udział w eksploatacji;
  • energetyka – elektrownie, turbiny, transformatory itp.;
  • ochrona środowiska – rozwiązania, technologie, produkty do oczyszczania ścieków, uzdatniania wody, recyklingu odpadów stałych/płynnych,
  • przemysł lotniczy – dostawy samolotów treningowych, samolotów do gaszenia pożarów i do oprysków, śmigłowców, części zapasowe;
  • przemysł spożywczy – po uzyskaniu odpowiednich certyfikatów HALAL dostęp do 220 mln. nabywców wyznania muzułmańskiego;
  • dostawy maszyn budowlanych i drogowych – w związku z planami Rządu RI rozbudowy infrastruktury drogowej, lotniczej, morskiej, energetycznej w ramach projektów partnerstwa publiczno-prywatnego;
  • przemysł maszynowy – przetwórstwo tytoniu oraz przemysł papierniczy;
  • chemikalia – kaprolaktam, katalizatory, nawozy sztuczne, kosmetyki, farmacja;
  • wyroby dekoracyjne – współpraca w zakresie hutnictwa szkła oraz dostaw szkła kryształowego;
  • rozwiązania IT/ICT.

Eksport i import

Obecnie do Indonezji sprzedajemy głównie produkty przemysłu chemicznego (28,7 proc.), maszyny i urządzenia do rejestracji i odbioru dźwięku (21 proc.), produkty pochodzenia zwierzęcego (20,2 proc.), wyroby z metali nieszlachetnych (7,5 proc.), tworzywa sztuczne oraz kauczuk (6,7 proc.). Importujemy przede wszystkim maszyny i urządzenia mechaniczne (29,8 proc.), materiały i wyroby włókiennicze (14,9 proc.), tworzywa sztuczne oraz kauczuk (14 proc.), produkty przemysłu (8,7 proc.), a także gotowe artykuły spożywcze oraz napoje (8,1 proc.). Część polskich towarów, które trafiają ostatecznie do Indonezji, nie jest odnotowywana w statystykach lokalnych, ponieważ handel odbywa się za pośrednictwem państw trzecich, głównie Singapuru lub państw europejskich.

Indonezyjska Rada Koordynacji Inwestycji (BKPM) w 2013 r. odnotowała 3 polskie inwestycje, dotyczące małych firm turystycznych zlokalizowanych na Bali. Ponadto w Indonezji znajdują się przedstawicielstwa firm Kopex, Polski Holding Obronny oraz FM Group.

Dostęp do rynku

Według najnowszego raportu Banku Światowego i Międzynarodowej Korporacji Finansowej „Doing Business 2015”, Indonezja na 189 sklasyfikowanych krajów znalazła się na 114 miejscu, poprawiając swoją pozycję w porównaniu z poprzednim rokiem o trzy lokaty. Na 10 ocenianych aspektów prowadzenia działalności gospodarczej, polepszenie nastąpiło w dwóch: rozpoczynanie działalności 155 lokata na 189 krajów) oraz dostęp do elektryczności (78); brak zmian odnotowano w kategorii ochrona inwestorów (43); natomiast pogorszenie pojawiło się w siedmiu obszarach dotyczących prowadzenia biznesu w Indonezji: pozwolenia na budowę (153 miejsce), rejestracja nieruchomości (117), uzyskanie kredytu (71), podatki (160), międzynarodowa wymiana handlowa (62), egzekwowanie kontraktów (172), rozwiązywanie kwestii zw. z niewypłacalnością (75).

 

Certyfikacja

Eksport do Indonezji polskich produktów mięsnych i wyrobów mleczarskich obwarowany jest uzyskaniem certyfikatu halal (m.in. za pośrednictwem Muzułmańskiego Związku Religijnego RP). Certyfikat halal dotyczy również wyrobów kosmetycznych. Instytucją odpowiedzialną za certyfikację jest Majelis Ulama Indonesia (MUI – Indonezyjska Rada Ulemów). Certyfikat akceptacji kraju pochodzenia, niezbędny do umożliwienia eksportu na rynek indonezyjski zagranicznych art. rolnych, w tym mięsa i mleka, to długotrwała procedura, w którą zaangażowane są m.in. Ministerstwo Rolnictwa RI oraz Główny Inspektorat Weterynarii RP. Informacje dot. procedury można otrzymać w Ambasadzie RP w Dżakarcie.

 

Protekcjonizm państwowy chroniący rynek Indonezji

Poza certyfikatami, Indonezja chroni swój rynek wieloma ustawami i rozporządzaniami. W październiku 2012 weszła w życie ustawa o przemyśle zbrojeniowym, która zakłada m.in. rozwój lokalnych zakładów sektora obronnego oraz ograniczenie zakupów sprzętu z zagranicy. Bez zgody tamtejszego parlamentu nie ma możliwości, aby legalnie eksportować sprzęt wojskowy. Rok 2014 przyniósł kolejne ograniczenia. W styczniu została przyjęta ustawa zakazująca eksport z Indonezji wybranych nieprzetworzonych rud metali/minerałów; również w styczniu podwyższone zostały (z 2,5% do 7,5%) stawki podatku od importu wielu towarów, głównie konsumpcyjnych, powszechnego użytku (typu elektronika, odzież, kosmetyki, itp.). W lutym zobligowano zagranicznych inwestorów z sektora wydobywczego do zbycia w określonym czasie 51% swoich akcji na rzecz indonezyjskich podmiotów gospodarczych; w kwietniu znowelizowano tzw. Listę Negatywnych Inwestycji. Nowe przepisy zawarte w nowelizacji odnoszą się do 231 sektorów, 15 sektorów jest całkowicie niedostępnych dla podmiotów prywatnych, a 216 jest dostępnych na określonych warunkach (ograniczenia dot. procentowego udziału, lokalizacji, wielkości inwestora, pochodzenia kapitału, itp.).

Poza powyższymi, zagraniczne firmy są dyskryminowane w zakresie stosowania podatku akcyzowego dla importowanych produktów oraz kontyngentów importowych. Mają wyznaczoną liczbę portów morskich i lotniczych do importu wybranych towarów; są zobowiązane do etykietowania w języku indonezyjskim towarów importowanych przed ich dostarczeniem do indonezyjskiej strefy celnej. Ograniczenia dotyczą też zatrudniania w Indonezji cudzoziemców. Innymi barierami, które przeszkadzają w wymianie handlowej i inwestycjach, są obowiązujące narodowe (indonezyjskie) standardy w odniesieniu do wybranych towarów i nie uznawanie certyfikatów międzynarodowych oraz korupcja i związane z nią opłaty nieformalne dla przedsiębiorców krajowych i zagranicznych przy wydawaniu licencji importowych, certyfikatów, odprawy celnej, itp. Do powyższych dochodzi również niewydolność systemu administracji publicznej, słabo rozwinięta infrastruktura, co powoduje duże utrudnienia i opóźnienia w transporcie lądowym, morskim i lotniczym, jak również podczas odpraw celnych.

Ze względu na uwarunkowania kulturowe, potencjalnym eksporterom polscy eksperci podpowiadają większą aktywność promocyjną oraz udział w branżowych imprezach targowych na terenie Indonezji oraz osobiste spotkania z potencjalnymi kontrahentami. Zalecają także korzystanie z lokalnego pośrednika/agenta nawet wtedy, gdy nie ma takiego obowiązku. Twierdzą, że właściwy wybór jest kluczem do sukcesu na rynku indonezyjskim.

opr.: lz