standard „List ostrzegawczy” pomysł na VAT

„List ostrzegawczy” nowym pomysłem na ograniczenie oszustw w VAT

 

Wkrótce zostanie wystosowany do przedsiębiorców pierwszy „list ostrzegawczy”. To kolejna inicjatywa Ministerstwa Finansów w walce z przestępczością podatkową, występującą w największym stopniu na gruncie podatku od towarów i usług. Według pomysłodawców projektu „list ostrzegawczy” ma być informacją dla przedsiębiorców, którzy w wyniku prowadzonej działalności mogliby być zagrożeni przez nieuczciwych kontrahentów.

 

Niepokojący wzrost przestępczości podatkowej

           

Przestępczość podatkowa w ostatnich latach stale rośnie, szczególna ta związana z nieuczciwymi praktykami na polu podatku VAT. Przeprowadzone kontrole skarbowe, jak i wyniki opracowanych analiz potwierdziły działanie tzw. karuzel podatkowych. Za najbardziej popularne w szarej strefie uznaje się branże: paliwową, elektroniczną, tworzyw sztucznych i złota. Skutkiem tego typu działalności są ogromne, liczone w miliardach złotych, bezpośrednie straty Skarbu Państwa. Co jednak bardziej istotne, groźniejszym następstwem jest zaburzenie zasad zdrowej konkurencji, gdyż w wyniku rozmiarów procederu istnieje duże ryzyko eliminacji z rynku uczciwych przedsiębiorców. Dlatego karuzelę podatkową uznaje się za szczególnie szkodliwy rodzaj przestępczości gospodarczej.

Skala problemu jest alarmująca. Tylko w latach 2012-2013 prawie 310 000 faktur wykorzystanych w przestępczym procederze uległo wykryciu. W ubiegłym roku nieprawidłowości ujawnione przez kontrolę skarbowe opiewały na kwotę ponad 6 mld zł, natomiast tylko w pierwszym kwartale tego roku, kwota ta wyniosła ponad 2 mld zł. Proceder karuzeli podatkowej stosowany jest w celach wyłudzania i unikania opodatkowania VAT oraz, w mniejszym stopniu, w wyniku jego działalności do obrotu wprowadzane są towary pochodzące ze źródeł nielegalnych (przemyt) oraz legalizowane środki finansowe (pranie pieniędzy). Dodatkowo, nieuczciwy przedsiębiorca może przez to pozwolić sobie na zaoferowanie niższych cen dla klientów, niemożliwych do osiągnięcia przez tych działających w sposób uczciwy. Skutkuje to niszczeniem uczciwej konkurencji i drenażem branży.

Idea „listu ostrzegawczego”

           

Nasilający się proceder m.in. karuzeli podatkowej oraz rosnący stopień zorganizowania struktur o charakterze przestępczym stanowi coraz większe zagrożenie stabilności rynku. Dlatego więc, w ramach walki z nieuczciwymi przedsiębiorcami, Ministerstwo Finansów występuje z inicjatywą wdrożenia nowych, do tej pory nieobecnych w polskim prawie, rozwiązań. Jednym z nich jest „list ostrzegawczy”, którego podstawowym celem ma być zwiększenie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego poprzez udzielenie przedsiębiorcom szybkiej informacji o zagrożeniach.

Wartość informacyjna „listu ostrzegawczego”, według założeń, powinna w znaczący sposób zwiększyć bezpieczeństwo uczciwego obrotu gospodarczego. Nie będzie on jednak miał charakteru prawnego, wymagającego zmian legislacyjnych. Informacje będą pochodziły z dwóch podstawowych źródeł: z prowadzonych przez organy kontroli skarbowej postępowań kontrolnych oraz działań analitycznych służb skarbowych. Trzecim źródłem mają być sygnały o nadużyciach pochodzące od samych przedsiębiorców. Przygotowaniem komunikatów mają zająć się Ministerstwo Finansów we współpracy z Ministerstwem Gospodarki, będą one publikowane stronach internetowych tych dwóch resortów, w celu trafienia do jak najszerszej grupy odbiorców.

 

W zamyśle resortu, „list ostrzegawczy” będzie miał formę komunikatu zawierającego informacje o wykrytych w danej branży mechanizmach przestępczych. We wiadomości znajdą się m.in. charakterystyczne cechy transakcji mających znamiona oszustwa oraz inne elementy ułatwiające przedsiębiorcom bezpieczne prowadzenie działalności. Ponadto widnieć będzie pouczenie „o konieczności dołożenia należytej staranności jak również podjęcia przez podatników wszelkich możliwych środków ostrożności przy doborze dostawcy, w celu uniknięcia posądzenia o zamierzone uczestniczenie w przestępstwie VAT”. Treść listu powinna wskazywać również, że nieprzestrzeganie odpowiednich zaleceń może, zgodnie z linią orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, doprowadzić do utraty praw do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie towaru od nieuczciwego podatnika. Umieszczone tam dane pozwolą na uniknięcie nieświadomej obecności w oszustwie podatkowym.

Proces wdrażania „listów ostrzegawczych”

 

Ministerstwo zaznacza, że rozwiązanie w postaci „listów ostrzegawczych” działa już m.in. w Holandii, gdzie odnotowano jego wysoką skuteczność. W Polsce natomiast, jak na razie, projekt jest na etapie uzgodnień Ministra Finansów z Ministrem Gospodarki co do możliwości zastosowania „listów ostrzegawczych” oraz formy współpracy w sprawie przygotowywania i publikowania „komunikatów ostrzegawczych”. Według założeń komunikaty będą opracowywane niezwłocznie po wykryciu występowania oszust w podatku od towarów i usług z udziałem „znikających podatników” w określonej branży, następnie, po akceptacji odpowiedzialnych Ministrów, publikowane na portalach administracji rządowej.