standard Metody wyceny przedsiębiorstw – metody porównawcze

Porównawcze metody wyceny przedsiębiorstw, nazywane inaczej wskaźnikowymi lub mnożnikowymi, to kolejna grupa narzędzi stosowana do szacowania wartości firmy. Ze względu na swoją specyfikę są najpowszechniej wykorzystywane przez analityków i doradców inwestycyjnych przy wycenie i porównywaniu spółek obecnych na giełdzie. Ich podstawowym założeniem jest to, że najlepsze dane o przedsiębiorstwie dostarczane są przez rynek finansowy.

Istotą tej grupy metod szacowania wartości podmiotu gospodarczego jest porównywanie różnych parametrów generowanych przez przedmiot wyceny (głównie wyników finansowych) do analogicznych wyników osiąganych przez podmioty użyte do porównania. Najczęściej, obok przypadku sprzedaży przedsiębiorstwa, są wykorzystywane przy wycenach w ofertach publicznych oraz transakcjach fuzji i przejęć. Przy wycenie przedmiotem porównania stają się wskaźniki, których wartość rynkowa jest wiadoma. Są one skonstruowane w sposób ukazujący stosunek wartości rynkowej przedsiębiorstwa do określonej zmiennej ekonomicznej. Najpopularniejszymi wskaźnikami są P/E (cena do zysku), P/BV (cena do wartości księgowej) oraz P/EBITDA (cena do zysku operacyjnego przed potrąceniem o amortyzację, podatki, odsetki od kredytów). Innym często stosowanym mnożnikiem jest również P/S, czyli stosunek ceny akcji wycenianego przedsiębiorstwa do przychodu ze sprzedaży przypadającego na jedną akcję.

Wybór wskaźnika i firm porównywalnych

 

Przy dokonywaniu wyboru wskaźnika trzeba wziąć pod uwagę wiele czynników mających wpływ na jego wartość. Powinno się uwzględnić między innymi zmienność wskaźników w czasie, zróżnicowanie jego wartości wśród firm porównywalnych czy też tożsamość danych wyjściowych użytych do konstrukcji wskaźnika z danymi wycenianej firmy. Przy wyborze przedsiębiorstw porównywalnych podstawową zasadą jest to, aby wybierać podmioty z tej samej branży i o podobnej strukturze kapitałowej. Naależy też zwrócić uwagę na to, czy zyski lub przychody porównywalnego podmiotu nie są zniekształcone przez nietypowe, niezwiązane z podstawową działalnością aktywa. Innym istotnym elementem jest wybranie spółki z podobnym potencjałem wzrostu i ryzyka. Jednak w polskiej rzeczywistości rynkowej trudno znaleźć porównywalną spółkę o takiej samej charakterystyce i często trzeba poprzestać na znalezieniu takiej firmy, która wykonuje jedynie podobną działalność.

Charakterystyka najpopularniejszych wskaźników

 

Najpopularniejszym wskaźnikiem używanym w metodzie porównawczej jest mnożnik P/E, a więc cena akcji do zysku netto przypadającego na tę akcję. Wskaźnik ten jest odzwierciedleniem sumy, którą należy zapłacić za nabycie jednej złotówki zysku księgowego spółki. Warto mieć na uwadze to, że wysoka wartość P/E nie musi być oznaką drogich akcji, a obrazować sytuację, w której inwestorzy oczekują szybkiego wzrostu zysków w najbliższym czasie. Z kolei niska wartość tego mnożnika początkowo może wskazywać na atrakcyjniejszą inwestycję, jednak często jest oznaką tego, że inwestorzy przewidują spadek zysków firmy, dlatego więc nisko wyceniają akcje.

Innym często stosowanym wskaźnikiem jest wskaźnik ceny do wartości księgowej netto przypadającej na jedną akcję (P/BV). Wartość księgowa netto stanowi wartość aktywów spółki pomniejszoną o zobowiązania. Wskaźnik ten przedstawia cenę wymaganą za złotówkę księgowej wartości majątku firmy. Jego wysokość zależy od sektora gospodarczego, do którego należy dana firma. Wysoki P/BV posiadają zazwyczaj spółki z branży technologicznej, gdzie istotne jest posiadane know-how oraz wysoko wykwalifikowana kadra. Przekłada się to na zwiększenie potencjału rozwojowego firmy, a w ostateczności na wyższe zyski.

Zysk czy wartość księgowa to miary, które wyznacza się według standardów rachunkowości, co może sprawić, że dane pobrane do konstrukcji wskaźnika nie będą takie same z powodu różnic pomiędzy stosowanymi systemami księgowości. Dlatego też w celu uniknięcia błędów w wycenie można zastosować miarę, na którą stosowany system rachunkowości nie wpływa. Mowa tu o związku pomiędzy wartością spółki a wielkością sprzedaży – wskaźniku P/S, czyli ilorazu rynkowej ceny akcji i wielkości sprzedaży spółki przypadającej na jedną akcję. Mnożnik ten jest informacją o kwocie, jaką należy przeznaczyć na kupno złotówki wartości sprzedaży dokonanej przez przedsiębiorstwo. Dzięki tej zależności często jest on używany przez inwestorów zmierzających do przejęcia danej firmy, ponieważ istotny dla nich jest udział spółki w rynku, proporcjonalny do wartości sprzedaży oraz cena wymagana za ten udział. Wskaźnik P/S różni się w zależności od branży, służy do porównywania wyceny przedsiębiorstw bez względu na różnice w przyjętych przez spółki standardach prowadzenia księgowości.

Zalety i wady metod porównawczych

 

Metody porównawcze swoją popularność zawdzięczają przede wszystkim prostocie i szybkości wykonywania wyceny. Ponadto, w przeciwieństwie do metod majątkowych, bazują nie tylko na bilansie, ale również na innych częściach sprawozdania finansowego spółki oraz uwzględniają aktualną sytuację na rynku. Jednak metody te, ze względu na swoje wady, powinny być weryfikowane przez inne narzędzia wyceny, za to doskonale spełniają rolę dodatkowej informacji o wartości przedsiębiorstwa. Największą wadą jest możliwość znacznego niedoszacowania lub przeszacowania wartości firmy, z powodu fluktuacji zastosowanych wskaźników, niemających odzwierciedlenia w obecnej sytuacji ekonomicznej. Dodatkowo, w Polsce trudno jest znaleźć odpowiednią spółkę do porównania oraz często występuje ograniczony dostęp do baz danych dla inwestorów indywidualnych. Istotnym faktem jest też to, że metody porównawcze nie uwzględniają ani sposobu finansowania spółki, ani przyszłych zapotrzebowań na inwestycje.