standard Sprzedaż środka trwałego – samochodu osobowego

W obszarze sprzedaży samochodu osobowego, będącego środkiem trwałym, ustawodawca wprowadził od 1 kwietnia 2014 roku istotne zmiany. Od tego momentu wątpliwości może ulec nie tylko wysokość kosztów uzyskania przychodów ustalanych przy zbywaniu, jakie należy uwzględnić przy zbywaniu pojazdu, ale także wysokość opodatkowania sprzedaży.

Wiadome jest, że sprzedaż samochodu, będącego środkiem trwałym, stanowi dla firmy przychód. Potencjalne pytania mogą jednak dotyczyć kosztów uzyskania przychodów – co należy uwzględnić przy ustalaniu ich wysokości? Czy nadal przy sprzedawanych samochodach używanych przez co najmniej pół roku istnieje możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku od towarów i usług?

Sprzedaż samochodu a koszty uzyskania przychodów

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztem uzyskania przychodu jest różnica pomiędzy ceną nabycia samochodu a sumą dokonanych odpisów amortyzacyjnych do momentu sprzedaży. Jeśli jednak pojazd jest całkowicie zamortyzowany KUP nie występuje.

W sytuacji, gdy wartość samochodu przewyższa 20.000 euro (w przeliczeniu na walutę krajową po średnim kursie NBP z dnia nabycia pojazdu), odpisy amortyzacyjne stanowią KUP tylko w odniesieniu do tej kwoty. Jednak przy sprzedaży samochodu osobowego przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów należy uwzględnić zarówno te odpisy, które stanowiły koszty, jak i te, które nimi nie były.

Czy sprzedając samochód firmowy należy go opodatkować?

Od 1 kwietnia 2014 roku wprowadzono nowe zasady odnośnie VAT przy sprzedaży samochodów osobowych. Do tej pory wyznacznikiem był okres użytkowania wynoszący pół roku – gdy pojazd używany był dłużej, podatnik mógł skorzystać ze zwolnienia z VAT przy jego sprzedaży. Obecnie okres użytkowania nie ma znaczenia – sprzedaż samochodu będącego środkiem trwałym podlega opodatkowaniu stawką 23%.

Należy jednak przyjąć, że sprzedając pojazd w okresie korekty (dla samochodów o wartości wyższej niż 15.000 zł netto okres ten wynosi 60 miesięcy, a dla wartości poniżej tej kwoty – 12 miesięcy), jego przeznaczenie zostaje zmienione na wykorzystywanie wyłącznie do działalności gospodarczej, aż do końca okresu korekty. Co istotne, możliwości dokonania korekt podatku naliczonego również dotyczą samochodów osobowych, które zostały przyjęte do używania przed okresem zmian (przed 1 kwietnia 2014 roku), a kwota podatku naliczonego stanowiła 50% bądź 60% kwoty podatku widniejącej na fakturze (ograniczone odliczenie).

Zakładając, że podatnik nabył samochód osobowy w maju 2014 roku na cele mieszane (na cele działalności gospodarczej oraz na cele prywatne) o wartości 90.000 zł netto, przy którym VAT wynosi 20.700 zł (23%), może dokonać on odliczenia podatku w wysokości 10.350 zł. Gdy przedsiębiorca zdecyduje się na sprzedaż swojego środka trwałego w październiku 2015 roku, musi on dokonać korekty. Samochód sprzedaje w 17 miesiącu jego użytkowania, co oznacza, że zostały 43 miesiące podlegające korekcie (całkowity okres korekty wynosi 60 miesięcy). Należy postępować zgodnie z zasadą, że w sytuacji sprzedaży samochodu zmienione zostaje jego przeznaczenie. Podatek widniejący na fakturze przedsiębiorca musi przeliczyć na czas użytkowania samochodu, czyli 20.700 zł należy przemnożyć przez stosunek miesięcy podlegających korekcie do całkowitego okresu korekty (43/60). Otrzymany wynik, przedstawiający VAT w skorygowanej wysokości, wynosi 14.835 zł, co daje 7.418 zł podatku na zasadzie odliczenia częściowego (50%). Podatnik będzie zatem uprawniony do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o 7.418 zł (po zaokrągleniu).

Wyjątek występuje jedynie w przypadku, gdy samochód służył wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT – wtedy sprzedaż nie zostaje opodatkowana.

A co z ubezpieczeniem?

Sprzedając samochód należy również pamiętać o prawidłowym rozliczeniu zwróconych składek za ubezpieczenie komunikacyjne (AC). Ich zwrot za niewykorzystany okres stanowi przychód podatkowy, jeśli wcześniej składki te stanowiły koszty uzyskania przychodów.

Jak wiadomo, w przypadku AC również istnieje limit kwotowy – składki przypadające na wartość samochodu powyżej 20.000 euro (w przeliczeniu na walutę krajową) nie stanowią KUP. Zwrócone składki przypadające na wartość poza limitem są neutralne podatkowo – nie stanowią przychodu.

Jeśli zatem tylko 80% składek AC zostało uznane za KUP, do kwoty zwróconych składek należy zastosować proporcję – tylko 80% będzie stanowić przychód podatkowy z tytułu zwróconej składki AC.