standard Wspólna taryfa celna

W zakresie handlu z krajami Unii Europejskiej, polskich przedsiębiorców nie obowiązuje konieczność regulowania cła, gdyż z momentem wejścia do UE granice celne zostały zniesione. Cło stosowane jest w przypadku handlu z krajami nienależącymi do Wspólnoty. Niejednokrotnie jego naliczenie może stanowić problem, zarówno na etapie zidentyfikowania prawidłowej stawki celnej, ustalenia wartości celnej, czy też zastosowania odpowiedniego kursu walutowego.

W Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej, obowiązuje Wspólna Taryfa Celna, czyli zewnętrzna taryfa stosowana do produktów przywożonych do UE. Często można spotkać się z określeniem „Taric”, co oznacza Zintegrowana Taryfa Wspólnoty Europejskiej. Pod tym pojęciem należy rozumieć internetową bazę danych prowadzoną przez Komisję Europejską, która zawiera wszelkie stawki opłat celnych oraz przepisy unijne, które są stosowane w przypadku handlu z krajami spoza Wspólnoty, zarówno do przywozu jak i wywozu towarów. Baza ta jest codziennie aktualizowana, dzięki czemu zarówno eksporterzy jak i importerzy mogą odszukać w niej aktualne taryfy celne.

Stawki celne

Obszar stawek celnych jest jedynym z bardziej niejednoznacznych aspektów dla importerów i eksporterów. Dla towarów niehandlowych, przewożonych w bagażu podróżnym, stosowana jest stawka w wysokości 2,5% ad valorem (stawka wyrażona w procentach w stosunku do wartości towaru). Znajduje ona również zastosowanie w odniesieniu do przedmiotów przeznaczonych na cele niehandlowe, wysyłanych przez osoby prywatne, również do osób prywatnych. Co znaczące, wartość tych towarów nie może być wyższa niż równowartość 700 euro.

Stawka 2,5% ad valorem nie zawsze jednak znajduje zastosowanie. Szczegółowe informacje na temat stawek celnych znajdują się w systemie Taric.

Co prezentują kody nomenklatury?

Przy ustalaniu wysokości opłat celnych niezbędne jest korzystanie z taryf celnych, czyli z usystematyzowanego wykazu towarów oznaczonych specjalnymi kodami, do których przypisane zostały stawki celne. Wykaz towarów wraz z odpowiadającymi im kodami nazywany jest nomenklaturą celną.

W Unii Europejskiej obowiązuje Scalona Nomenklatura, na którą składa się 8-cyfrowy kod. Zawarte w nim cyfry prezentują:

  • pierwsze sześć cyfr odnosi się do Systemu Zharmonizowanego (HS),
  • dwie ostatnie cyfry (7-8) to kody Nomenklatury Scalonej (SC).

Rozszerzenie kodu może stanowić kod Taric, który prezentuje dziewiąta i dziesiąta cyfra. Gdy w przypadku danego towaru podział taki nie istnieje, w miejscu tych cyfr występuje „00”. Można również wyróżnić system kodów dodatkowych składający się z czterech znaków (liter bądź cyfr). Dodawane są one do nomenklatury towarowej w przypadku, gdy wymaga ona uszczegółowienia, np. przy produktach rolnych, których opis wymaga uszczegółowienia o skład procentowy.

Wymieniony jako pierwszy, System Zharmonizowany (6-cyfrowy), jest najczęściej używanym i podstawowym systemem na świecie, który określa i koduje towary. System ten obowiązywał przed Nomenklaturą Scaloną, obecnie stanowi jej rozszerzenie. Układ cyfr przedstawia się w nim następująco:

  • pierwsze dwie cyfry prezentują działy,
  • kolejne dwie (3-4) to pozycja HS,
  • następne cyfry (5-6) prezentują podpozycję HS,
  • dwie ostatnie (7-8) nazywane są podpozycją CN – kodem CN.

Przykładowo, gdy celem jest odszukanie taryf obowiązujących przy imporcie kwiatów – róż, należy zacząć od przyporządkowania towaru do odpowiedniej sekcji, w tym przypadku do produktów pochodzenia roślinnego. Następnie, na przykładzie powyższego układu, konieczne jest przeanalizowanie funkcji oraz właściwości przedmiotu, aby móc dokonać jego odpowiedniej klasyfikacji w nomenklaturze scalonej.

Jeśli chodzi o róże, w dziale należy zatem odszukać kwiatów ciętych, w pozycji HS wybrać kwiaty cięte odpowiednie na bukiety lub do celów zdobniczych. Poszukiwane róże znajdują się w podpozycji HS. W tym przypadku klasyfikacja nie jest tak szczegółowa, w związku z czym nie występuje dalszy podział w nomenklaturze CN (siódma i ósma cyfra to „00”).

Jak widać, Nomenklatura Scalona oraz TARIC, przy kwalifikowaniu towarów do odpowiednich sekcji, uwzględnia właściwości materiału oraz jego przeznaczenie bądź funkcje.

W celu minimalizowania sprzeczności przy klasyfikowaniu towarów, pomiędzy poszczególnymi sekcjami, działami i pozycjami, wyróżniono reguły interpretacyjne, którymi należy się kierować. Składają się one z uwag wykluczających, nakazujących, definiujących i specjalistycznych.

Wartość celna – jak ją ustalić?

Prawidłowe ustalenie wartości celnej jest bardzo istotne ze względu na naliczenie należności celnych oraz podatkowych. Najczęściej stosowaną metodą w tym obszarze, jest metoda wartości transakcyjnej. Jak wskazuje nazwa, wartość celna w przypadku tej metody jest równa wartości transakcyjnej (zapłaconej lub należnej cenie za dany towar). Podstawowym dokumentem, na podstawie którego można obliczyć wartość celną, jest faktura VAT, ewentualnie rachunek bądź umowa kupna-sprzedaży, prezentujące wynik transakcji.

Przy stosowaniu metody wartości transakcyjnej, w celu wyliczenia wartości celnej, cenę należną bądź zapłaconą należy powiększyć o prowizje (z wyjątkiem prowizji od zakupu), koszty pośrednictwa, koszty pakowania i opakowania, koszty transportu  do obszaru Wspólnoty, ubezpieczenia na drogę, opłaty manipulacyjne i załadunkowe, opłaty licencyjne, honoraria oraz tantiemy autorskie, jeśli elementy te nie zostały już wcześniej uwzględnione w cenie. Co istotne, wartości celnej nie powiększają koszty związane z transportem towaru po ich przybyciu na obszar Wspólnoty, koszty związane z montażem, instalacją, odsetki związane z finansowaniem zakupu, prowizja od zakupu, a także należności celne przywozowe bądź inne opłaty pobierane we Wspólnocie z tytułu przywozu lub sprzedaży towaru.

Po uwzględnieniu wartości celnej należy przeliczyć kwotę na walutę krajową. W tym celu należy zastosować bieżący kurs średni ogłaszany przez NBP (ustalany w przedostatnią środę miesiąca, obowiązuje przez cały miesiąc).

Jeśli nie jest możliwe ustalenie wartości celnej na podstawie posiadanego dokumentu księgowego, (np. w sytuacji występowania ograniczeń, które mogą przyczyniać się do zniekształcenia ceny towaru, do których należy m.in. sytuacja, gdy cena sprzedaży przedmiotu uzależniona jest od innego świadczenia, którego wartości nie można wyznaczyć) można zastosować jedną z innych metod, takich jak:

  • metoda wartości kalkulowanej,
  • metoda ceny jednostkowej,
  • metoda szacunkowa,
  • wartość transakcyjna towarów identycznych,
  • wartość transakcyjna towarów podobnych.

Problemy z klasyfikacją towarów

Odpowiednie zakwalifikowanie towarów niejednokrotnie może stanowić wątpliwości. W takim przypadku istnieje możliwość uzyskania decyzji rozstrzygającej o klasyfikacji danego towaru, czyli wiążącej informacji taryfowej (WIT). Decyzje te zawierają właściwy (dla zgłaszanego towaru) kod taryfy celnej. Wydawane są bez wnoszenia opłat.

WIT są ważne co do zasady przez 6 lat od momentu ich wydania (z pewnymi wyjątkami). Co istotne, wiążące są wyłącznie do podmiotu, który zgłosił zapotrzebowanie na ten dokument, a także do przedmiotów, w przypadku których formalności celne zostały wykonane po dniu wydania WIT. W Polsce dokument ten wydawany jest przez Dyrektora Centralnej Izby w Warszawie. Do korzyści wynikających z otrzymania WIT należy gwarancja prawidłowego naliczenia należności, co przekłada się na skrócony czas odprawy celnej.