standard W firmach rodzinnych stabilnie i rozwojowo

W firmach rodzinnych stabilnie i rozwojowo

Większość firm rodzinnych pozytywnie ocenia swoją sytuację ekonomiczną, planuje nowe inwestycje i nie ma problemów z dostępem do finansowania. Największym wyzwaniem dla nich pozostaje rynek pracy, a nadal najbardziej oczekiwaną zmianą jest uproszczenie prawa podatkowego – wynika z trzeciej edycji badania biznesów rodzinnych przeprowadzonego przez KPMG w Polsce i siedemnastu innych krajach Europy.

57% polskich i 70% europejskich firm rodzinnych ocenia sytuację ekonomiczną swojej firmy w najbliższych miesiącach jako bardzo dobrą lub dobrą. Wyniki badania poza tym pokazują, że sytuacja jest też stabilna. Odsetek przedsiębiorców pozytywnie oceniających swoją kondycję ekonomiczną utrzymał się na takim samym poziomie w Polsce, co w pozostałych 17 państwach w Europie. Udział firm negatywnie oceniających sytuację finansową kolejny raz obniżył się. Na koniec 2014 roku wyniósł jedynie 7% dla Polski i 5% dla krajów europejskich.

Podobnie sytuacja kształtuje się dla przychodów i zatrudnienia. W odniesieniu do poprzedniej edycji zmalał udział firm, które zmniejszyły poziom przychodów i zatrudnienia na rzecz tych, które go zwiększyły lub utrzymały. W Polsce tylko 15% firm rodzinnych odnotowało spadek przychodów, pół roku temu wskazywała na to co czwarta firma. Redukcja zatrudnienia miała miejsce w co dziesiątym przedsiębiorstwie.

Tylko 45% polskich firm rodzinnych prowadzi działalność zagraniczną, w Europie odsetek ten wynosi aż 72%. To jeden z nielicznych parametrów, dla którego polskie przedsiębiorstwa tak znacznie odbiegają od średniej europejskiej. Można znaleźć wiele przyczyn tej sytuacji. Na pewno należą do nich brak odpowiedniej wiedzy na temat funkcjonowania rynków zagranicznych, czy możliwości i warunków sprzedaży konkretnych produktów i usług w innych państwach. Wiąże się to również z innymi obawami, które sprawiają, że przedsiębiorcy dużo pewniej czują się na rodzimym rynku i to właśnie w kraju chcą dalej rozwijać swoją działalność – komentuje Mirosław Grabarek, partner w dziale audytu w KPMG w Polsce.

 

Sytuacja na rynku pracy największym wyzwaniem firm rodzinnych

Aż 63% polskich firm rodzinnych obawia się obecnie coraz wyższych kosztów pracy (8% więcej, niż w poprzedniej edycji badania), oraz trudności w pozyskaniu wykwalifikowanej kadry (większa konkurencja w pozyskaniu wykwalifikowanej kadry ze strony innych firm). To druga istotna kwestia zarówno w Polsce, jak i w Europie. Dla wszystkich krajów europejskich objętych badaniem, największym wyzwaniem pozostaje spadek rentowności firmy, choć ten czynnik powoli traci znaczenie.

W tym obszarze szczególnym wyzwaniem wydaje się być pozyskanie do firm rodzinnych menedżerów najwyższego szczebla. Ten problem staje się coraz istotniejszy, gdyż dziś wiele firm założonych na początku lat 90. XX wieku zbliża się do etapu sukcesji, tj. do przekazania zarządu w ręce młodego pokolenia. Z badania KPMG wynika, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy 39% firm rodzinnych w Polsce rozważa zmiany strategiczne, a najczęściej dotyczą one właśnie przekazania zarządzania firmą kolejnemu pokoleniu. Jednak 29% z nich planuje przekazać zarządzanie firmą osobie spoza rodziny, co może wskazywać na to, że młodzi ludzie niechętnie decydują się na przejęcie rodzinnego biznesu. Zatem wiele firm rodzinnych będzie zmuszonych poszukiwać zarządów spoza rodziny. To szczególnie trudny problem, bo dostępni na rynku menedżerowie najczęściej nie zdają sobie sprawy z wartości, jakimi kierują się firmy rodzinne, ani też z wagi, jaką do tych wartości przykładają – uważa Andrzej Blikle, prezes stowarzyszenia Inicjatywa Firm Rodzinnych.

image002

Dostęp do finansowania nie jest barierą

Tylko 13% polskich firm rodzinnych miało problemy z uzyskaniem finansowania w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. Oznacza to spadek o połowę, bo w poprzedniej edycji badania na takie problemy wskazywało aż 26% przedsiębiorców w Polsce. Pod tym względem sytuacja w Polsce okazuje się bardziej sprzyjająca, bo wśród firm ze wszystkich badanych państw, problemy z uzyskaniem finansowania miała co piąta. Jeśli już polskie przedsiębiorstwa rodzinne mają problemy z pozyskaniem środków finansowych, najczęściej skutkuje to trudnościami w realizacji nowych inwestycji (78%), problemami w działalności operacyjnej (56%) i trudnościami w zarządzaniu gotówką (50%).

W ocenie przedstawicieli polskich firm rodzinnych najatrakcyjniejszą formą finansowania pozostaje kapitał własny – twierdzi tak 39% badanych. W skali Europy obecnie najatrakcyjniejszym źródłem finansowania jest kredyt bankowy, na który wskazało aż 47% badanych.

image003

Firmy rodzinne oczekują uproszczenia przepisów podatkowych

Obecnie firmy rodzinne w Polsce oczekują przede wszystkim uproszczenia przepisów podatkowych (wskazało na nie 58% respondentów) i niższego poziomu opodatkowania (50%). Chociaż dla firm europejskich kwestie podatkowe również wymagają zmian (odpowiednio 42% i 43%), to obecnie najbardziej potrzebną zmianą są dla nich elastyczniejsze przepisy dotyczące rynku pracy (50%) i zminimalizowanie przeszkód administracyjnych (49%).

 

Krzysztof Krzyżanowski, KPMG

O Raporcie:

Raport KPMG „Barometr firm rodzinnych” jest trzecią edycją europejskiego raportu KPMG przeprowadzanego w wybranych krajach Europy. W tym roku po raz drugi udział w badaniu wzięły również polskie firmy rodzinne. Celem badania było poznanie specyfiki działalności firm rodzinnych – problemów, jakie napotykają, zmian, których oczekują, oraz strategii, które wdrażają w swoich przedsiębiorstwach. „Barometr firm rodzinnych” w Europie przeprowadzano metodą wywiadów internetowych (CAWI, ang. Computer Assisted Web Interview) w dniach 15 września – 20 października 2014 roku. Zebrano 878 odpowiedzi, z czego 144 pochodziło z Polski. W europejskiej części badania analizie poddano odpowiedzi z następujących krajów: Austrii, Belgii, Bułgarii, Cypru, Finlandii, Francji, Niemiec, Grecji, Węgier, Irlandii, Włoch, Malty, Polski, Portugalii, Rumunii, Hiszpanii, Holandii, Wielkiej Brytanii. Polska edycja publikacji powstaje we współpracy z Inicjatywą Firm Rodzinnych.