standard Modernizacja administracji publicznej

Ministerstwo Finansów dąży do modernizacji i informatyzacji administracji publicznej, która w chwili obecnej jest przeciążona przez biurokrację i przestarzałe rozwiązania utrudniające kontakt z podatnikami. Jednymi z elementów unowocześniania sfery podatkowej będzie wprowadzenie Jednolitego Pliku Kontrolnego (Standard Audit File), jako narzędzia kontroli ksiąg podatkowych oraz wdrożenie systemu OGNIVO służącego do poszukiwania rachunków bankowych dłużników.

Informatyzacja kontroli ksiąg podatkowych

Główną przyczyną zapowiadanych zmian jest niska efektywność obecnie stosowanych technik kontroli ksiąg podatkowych. Na dzień dzisiejszy sytuacja wygląda mniej więcej tak, że jednostka kontrolowana przekazuje dane zapisane w formatach, które nie nadają się do analizy przez audytorów. Najczęściej używane są formaty XPS lub PDF, który nie jest formatem służącym do szybkiej analizy danych, a jest przeznaczony do prezentacji, przenoszenia i drukowania treści tekstowo-graficznych.

Ministerstwo Finansów proponuje zatem wprowadzenie „ujednoliconej formy elektronicznej w postaci plików o formacie strukturalnym ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych, w której podatnicy oraz kontrahenci podatników będą obowiązani przekazywać dane na żądanie organu podatkowego.” Środkiem, który umożliwi poprawę efektywności kontroli podatkowych, ma być wprowadzenie do systemów księgowości w przedsiębiorstwach możliwości edycji ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych za pomocą standardu XML. Jest to powszechnie stosowany w komunikacji elektronicznej, uniwersalny język formalny przeznaczony do reprezentowania różnych danych w strukturalizowany sposób. Największą zaletą tego standardu jest niezależność od platformy, dzięki czemu możliwa jest łatwa wymiana dokumentów pomiędzy różnymi systemami. Upowszechnienie XML jest etapem wprowadzania koncepcji Jednolitego Pliku Kontrolnego, za przygotowanie której odpowiedzialne jest OECD. Zgodnie z rekomendacją tej organizacji podobne przepisy działają już w wielu innych krajach Unii Europejskiej, między innymi w Holandii, Austrii, Portugalii, Słowenii, Estonii i Luksemburgu.

Pomysłodawcy projektu wyliczają szereg korzyści płynących ze zmian. Dzięki zastosowaniu XML uzyskany zostanie dostęp do danych w formacie łatwym do analizy, co stanowi ogromne udogodnienie dla audytorów wewnętrznych i zewnętrznych. Ponadto znikną wydruki papierowe, a kontrola zostanie znacząco przyspieszona i w pewnym stopniu zautomatyzowana. Pośrednim celem jest też zmniejszenie kosztów wypełniania obowiązków podatkowych przez podatników oraz poprawa relacji między administracją i jej klientami, co w ostateczności przyczyni się do obniżenia kosztów funkcjonowania administracji publicznej.

Wprowadzenie nowych przepisów w życie planuje się od 2016 roku. Od tego momentu duże przedsiębiorstwa będą miały obowiązek przekazywania informacji w postaci plików w formacie XML. Z kolei małe i średnie przedsiębiorstwa w okresie od 2016 do 2017 roku dane w postaci pliku o formacie strukturalnym będą mogły przekazywać w sposób nieobowiązkowy. Jednak już od 2018 roku każde przedsiębiorstwo będzie zobowiązane do przekazywania danych w wyżej wymieniony sposób.

Przystąpienie izb celnych do systemu OGNIVO

OGNIVO jest aplikacją służącą do wymiany drogą elektroniczną informacji pomiędzy jej uczestnikami. Właścicielem systemu jest Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Głównie korzystają z niej banki (w systemie znajduje się 46 banków), jako środek przekazu danych związanych najczęściej z rozliczeniami, dzięki tej usłudze usprawniony został również czasochłonny proces realizacji zapytań i reklamacji.

System OGNIVO jest podzielony na kilkanaście modułów, jednym z nich jest moduł poszukiwania rachunków bankowych dłużników. Umożliwia on organom egzekucyjnym elektroniczną komunikację z bankami w zakresie obsługi zajęć zadłużonych rachunków bankowych. W celu poprawy skuteczności i tempa egzekucji zaległości podatkowych Ministerstwo Finansów systematycznie wdraża do OGNIVO izby celne. W ostateczności system będzie wdrożony do wszystkich izb, co przyczyni się do znaczącego przyspieszenia egzekwowania zaległości podatkowych, głównie mających źródło w podatku akcyzowym.

Wymiana informacji na temat posiadanych rachunków bankowych przez dłużników pomiędzy organem egzekucyjnym a bankiem jest zabezpieczona podpisem elektronicznym. Po otrzymaniu przez bank zapytania, jest ono weryfikowane, a następnie zostaje udzielona odpowiedź. Każde zapytanie musi zawierać sygnaturę, akt oraz identyfikatory dłużników (PESEL lub REGON), które pozwalają bankom całkowicie zautomatyzować ten proces oraz wyeliminować ewentualne pomyłki przy udzielaniu odpowiedzi. Istotnym faktem jest to, że bank udzielając odpowiedzi na zapytanie organu egzekucyjnego informuje tylko o posiadaniu (lub nie) rachunku bankowego przez dłużnika. Nie zostają przekazane takie informacje, jak wysokość środków na rachunku lub pochodzenie wpływów na konto. Uzyskana odpowiedź pozwala podmiotowi przesyłającemu zapytanie przekazać zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego do banku lub banków, w których dłużnik posiada rachunek bankowy.

Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. cały czas rozbudowuje system OGNIVO o nowe moduły oraz wprowadza nowe funkcjonalności podnoszące jakość aplikacji. Jednym z udoskonaleń systemu będzie dostosowanie go do potrzeb organów egzekucyjnych oraz zapewnienie kompleksowej obsługi pism egzekucyjnych drogą elektroniczną między organem egzekucyjnym a bankiem. Zgodnie z założeniami wszystkie izby celne mają zostać wdrożone w system OGNIVO do połowy 2014 roku.