standard Projekt utworzenia Centralnego Rejestru Dłużników

Rząd, w ramach nowelizacji podatków mającej na celu poprawę przestrzegania przepisów oraz zwiększeniu efektywności administracji podatkowej, ma zamiar wprowadzić Centralny Rejestr Dłużników. Jest to jeden z pomysłów mających przynieść poprawę ściągalności podatków. Uruchomienie CRD zostało zaplanowane na 1 stycznia 2016 roku, pół roku po wejściu w życie odpowiedniej ustawy.

Zwiększenie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego – to główne założenie Centralnego Rejestru Dłużników, który ma zostać osiągnięty poprzez poszerzenie zakresu informacji gospodarczych, do których przedsiębiorcy będą mogli uzyskać dostęp, również o informacje o zaległościach podatkowych innych podmiotów. Szerszy dostęp do informacji gospodarczych na temat zaległych płatności względem wierzycieli ma istotne znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa obrotu oraz stanowi ochronę dla przedsiębiorców przed oszustwami i wyłudzeniami oraz nierzetelnymi partnerami gospodarczymi.

Stan obecny

 

Obecnie działającym instrumentem gromadzącym informacje o dłużnikach jest Krajowy Rejestr Długów prowadzony przez Biuro Informacji Obsługi Gospodarczej S.A. pod nadzorem ministra właściwego do spraw gospodarki. Przedsiębiorcy mają dostęp do danych znajdujących się w obiegu informatycznym. Aby nastąpił wpis do rejestru należy wysłać wniosek listem poleconym z dołączonym wezwaniem do zapłaty. Informacja będzie dostępna publicznie do dnia uiszczenia zapłaty, a jeśli do tego nie dojdzie, przez dziesięć lat od daty dokonania wpisu lub trzy lata w przypadku braku dokonania aktualizacji przez wnioskodawcę. Wpis zostaje usunięty na wniosek wierzyciela po siedmiu dniach od złożenia stosownego pisma lub przez dłużnika, jeśli okaże właściwe dowody spłaty zadłużenia.

Funkcje Centralnego Rejestru Dłużników

 

Oczywistym faktem jest to, że nikt nie chciałby, aby jego nazwisko widniało w takim rejestrze. Perspektywa upublicznienia swoich danych i wysokości zaległości będzie, według Ministerstwa Finansów, efektywnym motywatorem do dobrowolnej spłaty długów przed przymusowym dochodzeniem tych należności na drodze sądowej. Ponadto zmniejszeniu ulegnie wielkość należności, który miałyby ulec przedawnieniu w wyniku nieskutecznych działań egzekucyjnych. Centralny Rejestr Dłużników ma więc wpłynąć na zwiększenie dyscypliny podatkowej, dzięki czemu w efekcie zmniejszeniu ulegnie deficyt budżetowy.

W założeniu pomysłodawców projektu rejestr będzie realizował dwie podstawowe funkcje: informacyjną (prewencyjną), polegającą nad dostarczaniu przedsiębiorcom informacji o wiarygodności płatniczej potencjalnych partnerów biznesowych, oraz windykacyjną, której celem będzie wsparcie wierzycieli w windykacji długów.

Centralny Rejestr Długów nie musi kojarzyć się tylko negatywnie. W dłuższej perspektywie ma on służyć nie tylko zbieraniu danych na temat dłużników, ale również być instrumentem dającym korzyści przedsiębiorcom regulującym swoje zobowiązania na czas. Rząd chce wykorzystać go, jako instrument służący wdrożeniu koncepcji „dobrego podatnika”. Przyznanie takiego statusu będzie wiązało się z określonymi przywilejami w kontaktach z administracją skarbową, jednak jak na razie nie wiadomo, jak konkretnie te korzyści mają wyglądać. Jednym z warunków uprawniających do bycia „dobrym podatnikiem” ma być brak wpisu w rejestrze.

 

Kto może znaleźć się w CRD

 

W Centralnym Rejestrze Dłużników znajdzie się osoba posiadająca zaległości z zakresu danin publicznych wymienionych w ustawie o finansach publicznych i będących przedmiotem egzekucji administracyjnej, czyli podatki, składki, opłaty oraz inne świadczenia pieniężne. Szczególnej uwadze poświęcone zostaną zaległości w podatkach, cle, należnościach względem ZUS czy Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych, a ponadto niezapłacone grzywny i mandaty. Jednak na pierwszym etapie opracowywania projektu publikowane będą tylko należności podatkowe i celne, za których pobór odpowiedzialna jest Administracja Podatkowa i Służba Celna. Z czasem lista będzie rozszerzana o nowe kategorie podmiotów.

Nie muszą się jednak martwić osoby, których bezsporne i wymagalne zobowiązania będą opiewać na sumę mniejszą niż 500 zł na rzecz jednego wierzyciela. Dodatkowo upublicznieniu nie ulegną zaległości sporne i znajdujące się w toku postępowania sądowo-administracyjnego oraz te objęte wstrzymaniem wykonania, układem ratalnym lub odroczone. Centralny Rejestr Dłużników będzie klasyfikował podatników z zaległościami według wysokości długów, w określonych przedziałach kwotowych. Zadłużona osoba będzie zawiadomiona o zamiarze wpisu do rejestru i w przypadku nieuregulowania zaległościami zostanie wpisana tam po upływie 60 dni.

Informacje techniczne

 

Z Centralnego Rejestru Dłużników będzie można skorzystać w Internecie. Zostanie on udostępniony na stronach Biuletynu Informacji Publicznej Ministra Finansów. Każda osoba będzie miała możliwość nieodpłatnego wyszukiwania za pomocą wyszukiwarki z wykorzystaniem podstawowych danych dotyczących dłużnika takich jak np. imię i nazwisko lub nazwa firmy, numer PESEL bądź NIP. Za aktualność i rzetelnych informacji na temat zadłużonego odpowiadać będzie wierzyciel płatności, tak więc w gruncie rzeczy CRD będzie udostępnioną przez Ministerstwo Finansów platformą techniczną do uzupełniania i aktualizowania listy dłużników.