ISO to przede wszystkim Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna, która opracowuje dobrowolne normy dotyczące jakości, bezpieczeństwa i zarządzania. W fotografii ISO oznacza natomiast parametr określający światłoczułość matrycy. Te dwa znaczenia łączy nazwa, ale dotyczą zupełnie różnych dziedzin.
Czym jest ISO?
ISO to skrót od angielskiej nazwy International Organization for Standardization, czyli Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej. Jest to niezależna, pozarządowa organizacja założona w 1946 roku, której siedziba znajduje się w Genewie. Tworzą ją krajowe organizacje normalizacyjne, w tym Polski Komitet Normalizacyjny.
ISO opracowuje i publikuje międzynarodowe normy. Opisują one wymagania, zasady lub dobre praktyki dotyczące między innymi procesów biznesowych, jakości produktów, bezpieczeństwa informacji, ochrony środowiska i bezpieczeństwa pracy. Nazwa ISO nawiązuje do greckiego słowa isos, oznaczającego „równy”. Ma podkreślać ideę ujednolicania standardów w różnych krajach.
Warto rozdzielić dwa znaczenia tego samego określenia:
| Cecha | ISO jako organizacja | ISO w fotografii |
|---|---|---|
| Dziedzina | Normalizacja i zarządzanie | Fotografia i technika obrazu |
| Znaczenie | Organizacja opracowująca międzynarodowe normy | Parametr opisujący światłoczułość matrycy |
| Cel | Porządkowanie procesów i ujednolicanie wymagań | Dostosowanie aparatu do ilości dostępnego światła |
ISO w biznesie – czym są normy?
Norma ISO jest dokumentem zawierającym uzgodnione wymagania lub wytyczne dla określonego obszaru działalności. W przypadku norm zarządzania można ją potraktować jako ramy porządkujące sposób działania firmy. Pomaga określić cele, odpowiedzialności, procedury, sposób mierzenia wyników i reagowania na problemy.
Normy ISO nie są przepisami prawa. Ich wdrożenie jest co do zasady dobrowolne. Firma może jednak zdecydować się na stosowanie konkretnej normy, gdy wymaga tego klient, kontrakt, postępowanie przetargowe albo wewnętrzne cele organizacji. Ustawodawca może też odwoływać się do norm w przepisach, lecz samo istnienie normy nie czyni jej automatycznie obowiązkowym prawem.
Normy tworzy ISO, ale organizacja ta nie jest urzędem certyfikującym i sama nie wystawia certyfikatów przedsiębiorstwom. Certyfikat potwierdzający zgodność systemu zarządzania wydaje niezależna jednostka certyfikująca po przeprowadzeniu audytu.
Wdrożenie normy może uporządkować procesy, ułatwić kontrolę jakości, poprawić bezpieczeństwo informacji i ograniczyć liczbę błędów. Korzyści zależą od rodzaju normy, sposobu jej zastosowania oraz rzeczywistych potrzeb firmy. Sam certyfikat nie zastąpi dobrze działających procesów.
Najpopularniejsze normy ISO
Wśród norm dotyczących systemów zarządzania często spotyka się następujące standardy:
- ISO 9001 – system zarządzania jakością i nadzór nad procesami wpływającymi na produkty lub usługi.
- ISO 14001 – zarządzanie środowiskowe, w tym kontrola wpływu organizacji na środowisko.
- ISO 27001 – zarządzanie bezpieczeństwem informacji i ochrona danych.
- ISO 45001 – zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy.
Firma może wdrażać normy osobno albo połączyć je w zintegrowany system zarządzania. Wspólne elementy struktury ułatwiają wtedy łączenie celów, procedur, dokumentacji i audytów.
Jak przebiega certyfikacja ISO?
Certyfikacja jest zewnętrznym potwierdzeniem, że system zarządzania spełnia wymagania określonej normy. Typowa ścieżka obejmuje kilka etapów:
- Wybór normy – organizacja określa, jaki obszar chce uporządkować i jaki standard odpowiada jej celom.
- Wdrożenie wymagań – firma analizuje procesy, ustala odpowiedzialności, tworzy potrzebną dokumentację i wprowadza zmiany w działaniu.
- Audyt wewnętrzny – organizacja sprawdza, czy system działa zgodnie z normą i własnymi ustaleniami.
- Audyt zewnętrzny – niezależna jednostka certyfikująca ocenia system, dokumenty i praktyczne działanie procesów.
- Wydanie certyfikatu – po pozytywnej ocenie jednostka wydaje certyfikat potwierdzający zgodność z daną normą.
Jeżeli auditorzy stwierdzą niezgodności, firma musi je usunąć lub przedstawić działania korygujące. Po uzyskaniu certyfikatu proces się nie kończy. Jednostka certyfikująca prowadzi audyty nadzoru, a organizacja powinna stale utrzymywać i doskonalić system.
Co warto zapamiętać?
ISO jako organizacja zajmuje się tworzeniem norm, które pomagają firmom porządkować procesy i zarządzać jakością, bezpieczeństwem lub środowiskiem. ISO w aparacie fotograficznym oznacza natomiast światłoczułość matrycy. To dwa niezależne pojęcia, mimo że używa się w nich tego samego skrótu.
