W 2025 roku temat opodatkowania emerytur w Polsce budzi wiele emocji i pytań. W artykule przyjrzymy się, jak wygląda sytuacja emerytów, których świadczenia przekraczają 2500 zł brutto miesięcznie, oraz jakie zmiany przynosi nowy system podatkowy wprowadzony w ramach Polskiego Ładu. Zrozumienie tych zasad pozwoli seniorom lepiej zarządzać swoimi finansami.
Jakie są zasady opodatkowania emerytur w 2025 roku?
Od 1 stycznia 2022 roku w Polsce wprowadzono tzw. „emeryturę bez podatku”. Zgodnie z tymi przepisami, emeryci i renciści, których świadczenie nie przekracza 2500 zł brutto miesięcznie, są zwolnieni z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Dla większości seniorów oznacza to, że ich emerytury są wyższe, gdyż nie muszą odprowadzać podatku od tej kwoty.
Jednak emeryci otrzymujący wyższe świadczenia muszą zapłacić podatek tylko od kwoty przekraczającej 2500 zł. Podatek ten wynosi 12% dla dochodów rocznych do 120 000 zł, a 32% dla nadwyżki powyżej tej kwoty. To oznacza, że osoby z emeryturą powyżej 2500 zł nie są całkowicie zwolnione z podatku, ale opodatkowanie dotyczy tylko części ich świadczeń.
Jak obliczyć podatek od emerytury powyżej 2500 zł?
Obliczenie podatku od emerytury może wydawać się skomplikowane, ale w rzeczywistości sprowadza się do kilku prostych kroków. Najpierw należy ustalić roczną kwotę brutto otrzymywanej emerytury. Następnie od tej sumy odejmuje się kwotę wolną od podatku, wynoszącą 30 000 zł, oraz ewentualne ulgi. Jeżeli pozostająca kwota mieści się w pierwszym progu podatkowym, podatek wynosi 12% od nadwyżki ponad 30 000 zł.
Przykładowo, jeśli roczna emerytura wynosi 80 000 zł (bez ulg), podatek do zapłacenia oblicza się następująco: 80 000 zł – 30 000 zł = 50 000 zł. Podatek od tej kwoty wynosi 12%, czyli 6 000 zł. Dla emerytów, których dochód przekracza 120 000 zł rocznie, nadwyżka opodatkowana jest stawką 32%.
Jak wygląda waloryzacja emerytur?
W 2025 roku waloryzacja emerytur wyniosła około 5,5% do 5,8%. Oznacza to, że świadczenia seniorów wzrosły o ten wskaźnik, co wpłynęło na to, że niektóre emerytury przekroczyły próg 2500 zł. Dla osób, których emerytury oscylowały wokół tej kwoty, skutkowało to koniecznością zapłacenia podatku od nadwyżki, nawet jeśli była ona niewielka.
Waloryzacja ma na celu zrekompensowanie wzrostu cen i inflacji, co jest szczególnie istotne dla seniorów, dla których emerytura jest głównym źródłem utrzymania. Warto jednak podkreślić, że mimo zwolnienia z podatku, emerytura podlega obowiązkowej składce zdrowotnej, która wynosi 9% świadczenia brutto.
Jakie są zasady składania zeznań podatkowych przez emerytów?
Emeryci, których świadczenie nie przekracza 2500 zł brutto miesięcznie, nie są zobowiązani do składania rocznego zeznania podatkowego PIT. Organ rentowy, taki jak ZUS lub KRUS, automatycznie stosuje zasady zwolnienia z podatku, dzięki czemu seniorzy nie muszą podejmować dodatkowych działań.
Jednak istnieją sytuacje, w których złożenie deklaracji podatkowej może być korzystne, szczególnie gdy emeryt rozlicza się wspólnie z małżonkiem uzyskującym inne dochody podlegające opodatkowaniu. W takich przypadkach wspólne rozliczenie może obniżyć wysokość należnego podatku w gospodarstwie domowym.
Jak składka zdrowotna wpływa na emeryturę?
Choć emerytury do 2500 zł brutto są zwolnione z podatku dochodowego, obowiązkowe pozostaje potrącenie składki zdrowotnej. Wynosi ona 9% wysokości świadczenia i jest odprowadzana automatycznie przez ZUS lub KRUS. To oznacza, że nawet osoby korzystające z ulgi podatkowej nie unikają zmniejszenia świadczenia.
Składka zdrowotna jest bowiem obowiązkowa dla wszystkich, niezależnie od wieku czy źródła dochodu. W praktyce oznacza to, że emerytura netto zawsze będzie niższa od brutto, nawet jeśli nie jest naliczany podatek PIT. Dla wielu seniorów to oznacza, że korzyści wynikające ze zwolnienia podatkowego są w pewnym stopniu ograniczone.
Jakie są plusy i minusy reformy „emerytury bez podatku”?
Wprowadzenie „emerytury bez podatku” miało na celu poprawę sytuacji finansowej seniorów. Dla osób z najniższymi emeryturami, które i tak nie płaciły dużych podatków, korzyści są stosunkowo niewielkie, gdyż ponoszą pełen koszt składki zdrowotnej, której nie można odliczyć. Z kolei seniorzy z emeryturami oscylującymi w granicach kwoty wolnej od podatku faktycznie odczuli poprawę – ich świadczenia netto są wyższe.
Warto jednak pamiętać, że inflacja, rosnące ceny leków, usług medycznych i codziennych produktów mogą pochłonąć znaczną część dodatkowych środków. Ostatecznie więc wielu emerytów odczuwa, że ich sytuacja finansowa nie poprawiła się tak, jak oczekiwali. Reforma podatkowa to krok w dobrym kierunku, jednak nie rozwiązuje wszystkich problemów finansowych osób starszych.
Zbieg świadczeń a emerytury bez podatku
Niektórzy seniorzy pobierają więcej niż jedno świadczenie, np. emeryturę i rentę z tytułu choroby zawodowej. W takich przypadkach zasada emerytury bez podatku działa nieco inaczej. Łączna kwota wszystkich świadczeń podlega sumowaniu. Jeśli suma brutto nie przekroczy 2500 zł miesięcznie, senior nie zapłaci podatku dochodowego.
Jednak gdy suma świadczeń przekroczy ten próg, podatek naliczany jest jedynie od nadwyżki. Niezależnie od wysokości świadczeń, składka zdrowotna nadal potrącana jest od całej kwoty, co oznacza, że seniorzy pobierający łącznie wyższe kwoty muszą liczyć się z obowiązkiem odprowadzenia PIT.
Co warto zapamietać?:
- Emerytury do 2500 zł brutto miesięcznie są zwolnione z podatku dochodowego (PIT) od 1 stycznia 2022 roku.
- Emeryci z dochodami powyżej 2500 zł płacą 12% podatku od nadwyżki do 120 000 zł rocznie, a 32% od kwoty powyżej tej granicy.
- Waloryzacja emerytur w 2025 roku wyniosła około 5,5% do 5,8%, co może prowadzić do opodatkowania części świadczeń.
- Emeryci z dochodami do 2500 zł nie muszą składać rocznego zeznania podatkowego, ale wspólne rozliczenie z małżonkiem może być korzystne.
- Obowiązkowa składka zdrowotna wynosi 9% emerytury brutto, co wpływa na wysokość świadczenia netto, nawet przy zwolnieniu z PIT.
