Moneta 5 zł waży 6,54 g. Ma średnicę 24 mm, grubość 2 mm i jest największą oraz najcięższą polską monetą obiegową. Sprawdź jej budowę, skład stopów, liczbę pięciozłotówek w kilogramie oraz różnice względem innych nominałów.
Jakie wymiary ma moneta 5 zł?
Pięciozłotówka ma 24 mm średnicy i dokładnie 2 mm grubości. Jej rant jest moletowany oraz nieregularnie ząbkowany, dzięki czemu można rozpoznać ją także dotykiem.
Pod względem średnicy wyprzedza ją tylko nieznacznie moneta 1 zł, która ma 23 mm. Dla porównania 2 złote mierzą 21,5 mm. Różnica jest niewielka, ale wystarcza do szybkiego sortowania bilonu.
Warto odróżnić największą średnicę od największej masy. Najcięższe jest właśnie 5 zł, choć dwuzłotówka ma niemal taką samą grubość.
Moneta 5 zł waży 6,54 g, ma 24 mm średnicy i 2 mm grubości.
Z czego wykonano pięciozłotówkę?
To moneta dwumetalowa. Jej pierścień powstaje z miedzioniklu MN25, natomiast środkowy rdzeń wykonano z brązalu CuAl6Ni2. Odwrócony układ zastosowano w monecie 2 zł – tam złocisty brązal tworzy pierścień, a srebrzysty miedzionikiel znajduje się w środku.
Miedzionikiel MN25
Miedzionikiel MN25 zawiera 75% miedzi i 25% niklu. Ma srebrzystą barwę, dobrą odporność na korozję oraz podwyższoną twardość. W pięciozłotówce tworzy zewnętrzny pierścień, który znosi częsty kontakt z innymi monetami.
Brązal CuAl6Ni2
Brązal CuAl6Ni2 składa się z 92% miedzi, 6% aluminium i 2% niklu. Ten stop odpowiada za złocisty kolor rdzenia. Aluminium ogranicza podatność na korozję, a nikiel zwiększa twardość i odporność na ścieranie.
Podobny materiał występuje w monecie 2 zł, lecz w jej pierścieniu. Z kolei miedzionikiel MN25 stosuje się także w nominałach od 10 groszy do 1 złotego.
Jak 5 zł wypada na tle pozostałych monet?
Parametry wszystkich dziewięciu nominałów obecnego systemu obiegowego pozwalają łatwo porównać ich średnicę, grubość i masę:
| Nominał | Średnica | Grubość | Waga | Materiał |
| 1 grosz | 15,5 mm | 1,40 mm | 1,64 g | mosiądz manganowy lub stal mosiądzowana |
| 2 grosze | 17,5 mm | 1,40 mm | 2,13 g | mosiądz manganowy lub stal mosiądzowana |
| 5 groszy | 19,5 mm | 1,40 mm | 3,59 g | mosiądz manganowy lub stal mosiądzowana |
| 10 groszy | 16,5 mm | 1,70 mm | 2,51 g | miedzionikiel MN25 |
| 20 groszy | 18,5 mm | 1,70 mm | 3,22 g | miedzionikiel MN25 |
| 50 groszy | 20,5 mm | 1,70 mm | 3,94 g | miedzionikiel MN25 |
| 1 złoty | 23 mm | 1,70 mm | 5,00 g | miedzionikiel MN25 |
| 2 złote | 21,5 mm | 2,00 mm | 5,21 g | brązal i miedzionikiel |
| 5 złotych | 24 mm | 2,00 mm | 6,54 g | miedzionikiel i brązal |
Najlżejszy 1 grosz waży 1,64 g, czyli mniej niż jedną czwartą masy pięciozłotówki. Ciekawy wyjątek stanowi 1 złoty – ma większą średnicę niż 2 złote, mimo że jest od niego cieńszy.
Ile waży większa liczba monet 5 zł?
Masę większej kolekcji można obliczyć, mnożąc liczbę monet przez 6,54 g. W przybliżeniu otrzymujemy:
- 100 monet – 654 g,
- 500 monet – 3,27 kg,
- 1000 monet – 6,54 kg,
- 10 000 monet – 65,4 kg.
W kilogramie mieści się około 152 pełnych pięciozłotówek, czyli 760 zł. Przy masie dokładnie 1 kg pozostaje niewielki zapas do 153. monety. Dla 10 kg będzie to około 1529 sztuk o wartości 7645 zł, przy założeniu liczenia pełnych monet i zaokrągleń.
Kiedy zmieniono skład monet groszowych?
Po denominacji z 1 stycznia 1995 roku średnice i grubości polskich monet pozostały takie same. Zmieniano natomiast projekty, a w przypadku najniższych nominałów także materiał.
Monety 1, 2 i 5 groszy początkowo wykonywano z mosiądzu manganowego, zawierającego około 59% miedzi oraz dodatki cynku i manganu. Od 2014 roku zaczęto stosować stal powlekaną mosiądzem, ponieważ wzrost cen miedzi podniósł koszt produkcji drobnych monet.
Pięciozłotówka zachowała swój dwumetalowy charakter. Narodowy Bank Polski zarządza jej emisją, a parametry fizyczne pozostają niezmienne od wprowadzenia nominału do obiegu.
Czy można rozpoznać falsyfikat po wadze?
Wstępna kontrola monety opiera się na trzech pomiarach: masie, średnicy i grubości. W przypadku pięciozłotówki wynik wyraźnie odbiegający od 6,54 g powinien skłonić do dokładniejszego sprawdzenia.
Różnica może wynikać z zużycia, zabrudzenia albo niedokładności domowej wagi. Sama masa nie przesądza więc o autentyczności, lecz połączenie kilku cech daje znacznie lepszy obraz.
Trzeba też pamiętać, że polskie monety obiegowe nie zawierają srebra ani złota. Inaczej działają monety bulionowe, których standardowa uncja trojańska waży 31,103 g, a wartość zależy głównie od zawartości i ceny kruszcu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile waży moneta 5 zł i jakie ma wymiary?
Moneta 5 zł ma masę 6,54 g, średnicę 24 mm i grubość 2 mm.
Z jakich stopów wykonano pięciozłotówkę?
To bicie dwumetalowe: pierścień z miedzioniklu MN25, a środkowy rdzeń z brązalu CuAl6Ni2.
Jakie są składniki miedzioniklu MN25 i jakie ma właściwości?
MN25 to 75% miedzi i 25% niklu; ma srebrzysty kolor, dobrą odporność na korozję i podwyższoną twardość.
Z czego składa się brązal CuAl6Ni2 i dlaczego stosuje się go w rdzeniu?
Brązal zawiera ok. 92% miedzi, 6% aluminium i 2% niklu; nadaje złocisty odcień, poprawia odporność na korozję i ścieranie.
Ile pięciozłotówek zmieści się w kilogramie i jaka to wartość?
W 1 kg mieści się około 152 pełnych monet 5 zł, co daje 760 zł wartości nominalnej.
Czy masa monety pozwala odróżnić fałszywkę?
Nie jednoznacznie — znaczące odchylenie od 6,54 g powinno wzbudzić podejrzenia, lecz sama waga nie wystarcza do pewnego stwierdzenia.
Jak pięciozłotówka wypada w porównaniu z innymi nominałami pod względem wielkości i ciężaru?
Jest największa pod względem masy i ma największą średnicę spośród obiegowych monet, choć niektóre nominały są tylko nieznacznie mniejsze.
Kiedy zmieniano materiały najdrobniejszych monet i dlaczego?
Po denominacji z 1995 r. kształt i rozmiary pozostały, natomiast od 2014 r. najniższe nominały przeszły z mosiądzu manganowego na stal powlekaną mosiądzem z powodu rosnących cen miedzi.