Kończy się umowa o pracę na czas określony i zastanawiasz się, co dalej? Ta sytuacja dotyczy wielu pracowników i pracodawców, dlatego warto poznać wszystkie aspekty związane z tym rodzajem zatrudnienia. W artykule przyjrzymy się, jakie prawa i obowiązki wynikają z umowy o pracę na czas określony, jakie są możliwości jej przedłużenia oraz jakie procedury należy znać w przypadku jej rozwiązania.
Jakie są rodzaje umów o pracę?
Umowy o pracę są fundamentem zatrudnienia w Polsce i mogą przyjmować różne formy. Zgodnie z Kodeksem pracy, wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje umów o pracę: na czas nieokreślony, na czas określony oraz na okres próbny. Każda z tych umów ma swoje specyficzne cechy i regulacje, które wpływają na prawa i obowiązki zarówno pracodawcy, jak i pracownika.
Umowa na czas nieokreślony jest najbardziej stabilną formą zatrudnienia, ponieważ nie określa terminu jej zakończenia. Pracownik ma większą ochronę przed zwolnieniem, a okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy. Z kolei umowa na okres próbny umożliwia pracodawcy ocenę pracownika przed podjęciem decyzji o dłuższym zatrudnieniu. Ten rodzaj umowy może trwać maksymalnie trzy miesiące.
Co to jest umowa o pracę na czas określony?
Umowa o pracę na czas określony to popularna forma zatrudnienia, która umożliwia elastyczne dostosowanie liczby pracowników do bieżących potrzeb przedsiębiorstwa. Tego typu umowy są zawierane na konkretny okres, który może być określony datą lub zdarzeniem, takim jak zakończenie projektu. Przepisy prawa pracy nakładają jednak pewne ograniczenia dotyczące liczby i czasu trwania takich umów.
Według Kodeksu pracy, umowa na czas określony nie może trwać dłużej niż 33 miesiące i nie można zawrzeć więcej niż trzech takich umów z tym samym pracownikiem. W przypadku przekroczenia tego limitu, umowa automatycznie przekształca się w umowę na czas nieokreślony. Wyjątkami od tej reguły są sytuacje, w których umowy są zawierane w celu czasowego zastępstwa, pracy sezonowej lub z innych obiektywnych przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Warunki przedłużenia umowy
Pracodawca ma możliwość przedłużenia umowy na czas określony, ale musi to zrobić zgodnie z obowiązującymi przepisami. Każde przedłużenie umowy wymaga zgody obu stron i powinno być dokonane przed upływem terminu jej wygaśnięcia. W przypadku chęci przedłużenia umowy po raz czwarty, pracodawca musi liczyć się z jej przekształceniem na czas nieokreślony.
Warto również pamiętać, że pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika o zamiarze przedłużenia umowy oraz o jej nowych warunkach. Dzięki temu pracownik ma czas na podjęcie decyzji o kontynuowaniu współpracy.
Wyjątki od limitów
Przepisy prawa pracy przewidują sytuacje, w których możliwe jest przekroczenie limitów określonych dla umów na czas określony. Dotyczy to m.in. umów zawieranych na czas: zastępstwa innego pracownika, prace sezonowe lub dorywcze, a także zatrudnienie w ramach okresu kadencji. W takich przypadkach pracodawca musi pisemnie uzasadnić przyczynę zawarcia kolejnej umowy terminowej oraz poinformować właściwego inspektora pracy.
- Umowy na czas zastępstwa,
- prace dorywcze i sezonowe,
- okresy kadencji,
- inne obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy.
Jak rozwiązać umowę o pracę na czas określony?
Rozwiązanie umowy o pracę na czas określony może nastąpić na kilka sposobów. Najczęściej umowa ta wygasa z upływem czasu, na który została zawarta. Nie wymaga to żadnych dodatkowych działań ze strony pracodawcy ani pracownika. Jednak istnieją również inne możliwości zakończenia stosunku pracy przed upływem tego okresu.
Pracodawca lub pracownik mogą wypowiedzieć umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Czas ten zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi: 2 tygodnie dla pracowników zatrudnionych krócej niż 6 miesięcy, 1 miesiąc dla zatrudnionych co najmniej 6 miesięcy, 3 miesiące dla zatrudnionych co najmniej 3 lata. W niektórych przypadkach możliwe jest rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia, np. w sytuacji ciężkiego naruszenia obowiązków przez jedną ze stron.
Porozumienie stron
Jednym z najprostszych sposobów zakończenia umowy o pracę jest rozwiązanie jej za porozumieniem stron. Wymaga to zgody zarówno pracodawcy, jak i pracownika. Obie strony muszą wspólnie ustalić warunki i termin zakończenia współpracy oraz sporządzić odpowiedni dokument potwierdzający te ustalenia.
Tego typu rozwiązanie umowy jest korzystne dla obu stron, ponieważ pozwala uniknąć konfliktów i negocjacji związanych z okresem wypowiedzenia. Jest to także forma polubownego zakończenia stosunku pracy, która nie ogranicza możliwości przyszłego zatrudnienia się w innej firmie.
Wypowiedzenie umowy
Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony jest możliwe, ale wymaga zachowania odpowiedniego okresu wypowiedzenia. Pracownik lub pracodawca mogą złożyć wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia, który zależy od stażu pracy. W przypadku wypowiedzenia umowy pracodawca musi podać uzasadnioną przyczynę, co jest zgodne z nowelizacją przepisów z 2023 roku.
Warto zaznaczyć, że wypowiedzenie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia jest możliwe jedynie w wyjątkowych przypadkach, takich jak ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych lub pracodawcy.
Co zrobić po zakończeniu umowy na czas określony?
Po zakończeniu umowy o pracę na czas określony pracownik ma kilka możliwości dalszego postępowania. Przede wszystkim powinien zaktualizować swoje CV i zacząć poszukiwania nowego zatrudnienia. Warto także zarejestrować się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, co umożliwi uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych, jeśli spełnia się odpowiednie warunki.
Rejestracja w urzędzie pracy daje również dostęp do różnorodnych form wsparcia, takich jak szkolenia, kursy czy staże. Te działania mogą pomóc w zdobyciu nowych umiejętności i znalezieniu nowej pracy. Pracownik powinien także pamiętać o odebraniu świadectwa pracy od pracodawcy oraz o rozliczeniu wszystkich należnych świadczeń finansowych.
Procedura ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych
Aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, pracownik musi spełnić kilka warunków. Przede wszystkim należy zarejestrować się jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy. Konieczne jest również posiadanie odpowiedniego stażu pracy – co najmniej 365 dni w ciągu ostatnich 18 miesięcy oraz odprowadzanie składek na Fundusz Pracy.
Po spełnieniu wymogów formalnych, pracownik otrzyma zasiłek, jeśli urząd pracy nie znajdzie dla niego odpowiedniej oferty zatrudnienia w ciągu 7 dni od rejestracji. Warto również uczestniczyć w oferowanych przez urząd formach wsparcia, takich jak szkolenia czy kursy, które zwiększą szanse na zatrudnienie.
Umowa o pracę na czas określony to popularna forma zatrudnienia, która pozwala na elastyczne zarządzanie zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwie, ale wiąże się również z pewnymi ograniczeniami i ryzykami.
Co warto zapamietać?:
- Umowa o pracę na czas określony może trwać maksymalnie 33 miesiące i można zawrzeć maksymalnie trzy takie umowy z tym samym pracownikiem.
- Pracodawca może przedłużyć umowę na czas określony, ale wymaga to zgody obu stron i musi być dokonane przed upływem terminu umowy.
- Rozwiązanie umowy może nastąpić z upływem czasu, na podstawie wypowiedzenia z zachowaniem okresu wypowiedzenia lub za porozumieniem stron.
- Po zakończeniu umowy pracownik powinien zaktualizować CV, zarejestrować się w urzędzie pracy oraz odebrać świadectwo pracy.
- Aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, należy zarejestrować się w urzędzie pracy i spełnić warunki dotyczące stażu pracy oraz odprowadzania składek na Fundusz Pracy.
