Okres wypowiedzenia umowy o pracę to temat, który budzi wiele pytań zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. Warto zrozumieć, jakie zasady go regulują, aby uniknąć nieporozumień i skutecznie zarządzać procesem zakończenia stosunku pracy. W niniejszym artykule przyjrzymy się szczegółom dotyczącym okresu wypowiedzenia w różnych typach umów o pracę, uwzględniając przepisy obowiązujące w 2025 roku.
Co to jest okres wypowiedzenia?
Okres wypowiedzenia to czas między złożeniem oświadczenia woli o zakończeniu stosunku pracy a jego faktycznym zakończeniem. W tym czasie pracownik jest zobowiązany do świadczenia pracy, a pracodawca do wypłaty wynagrodzenia. Warto podkreślić, że długość okresu wypowiedzenia jest ściśle określona przepisami Kodeksu pracy i zależy od rodzaju umowy oraz stażu pracy u danego pracodawcy.
Podczas okresu wypowiedzenia pracownikowi mogą przysługiwać dni wolne na poszukiwanie nowej pracy. Zasady te mają zastosowanie w przypadku, gdy inicjatorem wypowiedzenia jest pracodawca. W takim przypadku pracownik może skorzystać z:
- 2 dni roboczych w przypadku wypowiedzenia 2-tygodniowego lub miesięcznego,
- 3 dni roboczych w przypadku wypowiedzenia 3-miesięcznego.
Jakie są okresy wypowiedzenia dla różnych typów umów?
Okresy wypowiedzenia różnią się w zależności od rodzaju umowy o pracę oraz stażu pracy pracownika. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, okresy wypowiedzenia dla umów na czas określony i nieokreślony są takie same, co jest wynikiem nowelizacji z 2016 roku. Wyjątkiem są umowy na okres próbny, które rządzą się nieco innymi zasadami.
Umowa na okres próbny
Umowa na okres próbny to szczególny rodzaj umowy, który pozwala pracodawcy ocenić kompetencje pracownika przed podjęciem decyzji o dalszym zatrudnieniu. Długość okresu wypowiedzenia dla umowy próbnej zależy od długości samej umowy:
- 3 dni robocze, jeśli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
- 1 tydzień, jeśli okres próbny wynosi więcej niż 2 tygodnie,
- 2 tygodnie, jeśli okres próbny trwa 3 miesiące.
Umowa na czas określony i nieokreślony
Okresy wypowiedzenia dla umów na czas określony i nieokreślony są identyczne i zależą od stażu pracy u danego pracodawcy:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Jak liczyć okres wypowiedzenia?
Liczenie okresu wypowiedzenia zależy od tego, czy jest on liczony w dniach, tygodniach, czy miesiącach. Każdy z tych przypadków ma swoje specyficzne zasady:
Okres wypowiedzenia liczony w dniach
W przypadku okresu wypowiedzenia liczonego w dniach, pierwszym dniem wypowiedzenia jest dzień roboczy następujący po dniu doręczenia wypowiedzenia. Należy uwzględniać wszystkie dni poza niedzielami i ustawowymi świętami.
Okres wypowiedzenia liczony w tygodniach
Jeśli okres wypowiedzenia liczony jest w tygodniach, zaczyna się on w pierwszą niedzielę po złożeniu wypowiedzenia i kończy się po upływie jednego lub dwóch tygodni kalendarzowych, co oznacza, że sobota jest ostatnim dniem tego okresu.
Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach
Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach rozpoczyna się pierwszym dniem kalendarzowym miesiąca następującego po złożeniu wypowiedzenia i kończy się z ostatnim dniem miesiąca. To oznacza, że niezależnie od liczby dni w miesiącu, okres ten trwa pełne miesiące.
Czy można skrócić okres wypowiedzenia?
Skrócenie okresu wypowiedzenia jest możliwe, jednak wymaga zgody obu stron stosunku pracy lub zaistnienia szczególnych okoliczności przewidzianych przez prawo. Pracodawca może jednostronnie skrócić trzymiesięczny okres wypowiedzenia do jednego miesiąca w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji firmy albo z innych przyczyn niedotyczących pracownika, co wiąże się z wypłatą odszkodowania za pozostały okres.
Alternatywnie, strony mogą ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy za porozumieniem stron. Takie porozumienie nie zmienia trybu rozwiązania umowy, ale wymaga zgodnych oświadczeń woli obu stron.
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia
W niektórych sytuacjach możliwe jest rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Taka możliwość istnieje zarówno po stronie pracodawcy, jak i pracownika, jednak tylko w ściśle określonych przypadkach.
Pracownik
Pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeśli:
- istnieje orzeczenie lekarskie stwierdzające, że wykonywana praca szkodzi jego zdrowiu, a pracodawca nie przeniósł go do innej odpowiedniej pracy,
- pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.
Pracodawca
Pracodawca ma prawo rozwiązać umowę bez wypowiedzenia w przypadku:
- ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych przez pracownika,
- popełnienia przez pracownika przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnienie,
- zawinionej utraty uprawnień przez pracownika.
Podsumowanie
Okres wypowiedzenia umowy o pracę jest istotnym elementem w procesie zakończenia stosunku pracy. Zasady jego obliczania różnią się w zależności od rodzaju umowy oraz stażu pracy, a każdy przypadek może wymagać indywidualnego podejścia. Ważne jest, aby zarówno pracodawcy, jak i pracownicy znali swoje prawa i obowiązki w tym zakresie, co pozwoli na uniknięcie nieporozumień i zapewni płynne zakończenie współpracy.
Co warto zapamietać?:
- Okres wypowiedzenia to czas między złożeniem wypowiedzenia a zakończeniem umowy, z obowiązkiem świadczenia pracy i wypłaty wynagrodzenia.
- Okresy wypowiedzenia dla umów na czas określony i nieokreślony wynoszą: 2 tygodnie (poniżej 6 miesięcy), 1 miesiąc (6 miesięcy i więcej), 3 miesiące (3 lata i więcej).
- Umowa na okres próbny: 3 dni (do 2 tygodni), 1 tydzień (powyżej 2 tygodni), 2 tygodnie (3 miesiące).
- Możliwość skrócenia okresu wypowiedzenia wymaga zgody obu stron lub wystąpienia szczególnych okoliczności, np. upadłość pracodawcy.
- Umowę można rozwiązać bez wypowiedzenia w przypadku ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracownika lub pracodawcę oraz w sytuacjach zdrowotnych.
