3-miesięczny okres wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony obowiązuje co do zasady wtedy, gdy staż u danego pracodawcy wynosi co najmniej 3 lata. Od 2026 r. do tego stażu mogą zostać doliczone niektóre okresy wykonywania zlecenia, świadczenia usług, prowadzenia działalności gospodarczej lub pracy na podstawie umowy agencyjnej, jeśli aktywność była wykonywana na rzecz tego samego pracodawcy i została prawidłowo udokumentowana. Samo znalezienie nowej pracy nie pozwala jednostronnie odejść wcześniej.
Kiedy obowiązuje 3-miesięczny okres wypowiedzenia?
Art. 36 § 1 Kodeksu pracy uzależnia długość wypowiedzenia umowy na czas określony i nieokreślony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Przyjmuje się następujące progi:
| Okres zatrudnienia u danego pracodawcy | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| Krócej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie |
| Co najmniej 6 miesięcy, ale krócej niż 3 lata | 1 miesiąc |
| Co najmniej 3 lata | 3 miesiące |
Liczy się staż zakładowy, a nie ogólny staż zawodowy. Co do zasady uwzględnia się wcześniejsze okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy, nawet jeśli między umowami występowały przerwy. Znaczenie może mieć także przejście zakładu pracy na innego pracodawcę lub następstwo prawne.
Przy ustalaniu progu bierze się pod uwagę okres zatrudnienia przypadający do dnia rozwiązania umowy. W praktyce oznacza to, że staż może osiągnąć trzy lata już w trakcie biegu wypowiedzenia, a wtedy zastosowanie może mieć dłuższy okres wypowiedzenia.
Jak zmieniły się zasady liczenia stażu od 2026 roku?
Od 1 stycznia 2026 r. nowe zasady stosuje się u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców. Art. 302 Kodeksu pracy rozszerzył katalog okresów, które mogą być uwzględniane przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.
W kontekście 3-miesięcznego wypowiedzenia szczególne znaczenie ma wcześniejsze zlecenie lub świadczenie usług na rzecz obecnego pracodawcy. Nie wystarczy jednak, że pracownik wykonywał zlecenie dla dowolnej firmy. Okres może zostać doliczony do stażu zakładowego wtedy, gdy spełnia warunki określone w art. 302 KP i praca była świadczona na rzecz konkretnego pracodawcy.
Przykładowo, osoba, która przez dwa lata wykonywała zlecenie na rzecz firmy, a następnie przez rok była w niej zatrudniona na umowę o pracę, może osiągnąć trzyletni staż zakładowy. Wtedy wcześniejsze zlecenie może wpłynąć na przejście z miesięcznego na 3-miesięczny okres wypowiedzenia.
Pracownik powinien przedstawić pracodawcy dokumenty potwierdzające wcześniejszą aktywność. W zależności od rodzaju okresu mogą być potrzebne:
- Zaświadczenie ZUS potwierdzające podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
- Dokument potwierdzający opłacenie składek.
- Potwierdzenie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w przypadkach wskazanych w przepisach.
- Inne dokumenty wykazujące wykonywanie zlecenia, świadczenie usług lub prowadzenie działalności, jeżeli dany okres nie może zostać potwierdzony zaświadczeniem ZUS.
Jeżeli kilka okresów nakłada się na siebie albo pokrywa z zatrudnieniem na etacie, nie sumuje się ich podwójnie. Uwzględnia się okres korzystniejszy dla pracownika. Istotne są również przepisy przejściowe. Nowych okresów nie dolicza się w celu zmiany długości wypowiedzenia, które już trwało w dniu rozpoczęcia stosowania nowych regulacji. Pracownicy zatrudnieni w tym dniu mają 24 miesiące na udokumentowanie wcześniejszych okresów podlegających zaliczeniu.
Jak obliczyć datę zakończenia umowy?
Trzymiesięczny okres wypowiedzenia nie jest liczony jako 90 dni od daty doręczenia pisma. Zgodnie z zasadą dotyczącą okresów obejmujących miesiąc lub jego wielokrotność, wypowiedzenie rozpoczyna bieg pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostało złożone, i kończy się ostatniego dnia miesiąca.
Reguła w skrócie: wypowiedzenie złożone w dowolnym dniu miesiąca obejmuje trzy kolejne pełne miesiące, a umowa kończy się ostatniego dnia trzeciego z nich.
Jeżeli pracownik skutecznie złoży 3-miesięczne wypowiedzenie 10 czerwca, jego okres wypowiedzenia obejmie lipiec, sierpień i wrzesień. Umowa rozwiąże się 30 września, a nie 10 września.
Jak skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia?
Po złożeniu wypowiedzenia pracownik i pracodawca mogą ustalić wcześniejszą datę rozwiązania umowy na podstawie art. 36 § 6 KP. Potrzebna jest zgoda obu stron. Pracodawca nie ma obowiązku jej wyrazić.
Trzeba odróżnić takie ustalenie od rozwiązania umowy za porozumieniem stron. Jeżeli najpierw złożono wypowiedzenie, a następnie uzgodniono wcześniejszą datę, tryb rozwiązania nadal pozostaje wypowiedzeniem. W dokumentacji nie wskazuje się wtedy porozumienia stron jako podstawy zakończenia zatrudnienia.
| Tryb | Wymagana zgoda | Skutek prawny |
|---|---|---|
| Uzgodnienie wcześniejszej daty po wypowiedzeniu, art. 36 § 6 KP | Tak, pracownika i pracodawcy | Umowa kończy się wcześniej, ale pozostaje rozwiązaniem za wypowiedzeniem |
| Porozumienie stron, art. 30 § 1 pkt 1 KP | Tak, pracownika i pracodawcy | Strony ustalają termin i podstawę rozwiązania umowy |
| Jednostronne skrócenie przez pracodawcę, art. 361 KP | Nie | W szczególnych przypadkach okres może zostać skrócony najwyżej do 1 miesiąca, z odszkodowaniem za pozostałą część |
Pracodawca może jednostronnie skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia tylko w ustawowo określonych sytuacjach, między innymi przy ogłoszeniu upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników. To uprawnienie nie przysługuje pracownikowi.
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy również nie skraca wypowiedzenia. Pracownik może przestać wykonywać obowiązki, ale do końca okresu pozostaje zatrudniony i zachowuje prawo do wynagrodzenia. Podobnie urlop wypoczynkowy może skrócić faktyczny czas pracy, lecz nie zmienia daty rozwiązania umowy.
Przy składaniu wniosku o wcześniejsze zakończenie zatrudnienia warto postąpić w następujący sposób:
- Złóż wniosek po dokonaniu wypowiedzenia i wskaż datę złożenia tego oświadczenia.
- Zaproponuj konkretną wcześniejszą datę rozwiązania umowy.
- Przedstaw sposób przekazania obowiązków, dokumentacji i powierzonego mienia.
- Uzyskaj jednoznaczne potwierdzenie zgody w formie pisemnej lub innej pozwalającej wykazać uzgodnioną datę.
Nowa oferta pracy, przeprowadzka ani sama chęć szybszego odejścia nie dają prawa do jednostronnego skrócenia wypowiedzenia. Pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia tylko wtedy, gdy występuje ustawowa przesłanka, na przykład ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę lub szkodliwy wpływ pracy na zdrowie potwierdzony wymaganym orzeczeniem.
Jeżeli pracodawca nie zgodzi się na wcześniejszą datę ani na porozumienie stron, umowa co do zasady trwa do końca prawidłowo ustalonego okresu wypowiedzenia. Przy wątpliwościach dotyczących doliczenia zlecenia, daty doręczenia wypowiedzenia lub przepisów przejściowych z 2026 r. należy przeanalizować dokumenty i konkretny przebieg zatrudnienia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie wymagającej oceny konkretnego stanu faktycznego warto skonsultować się z prawnikiem lub specjalistą prawa pracy.
